Các tỉnh làm nông thụt lùi

ảovệlợiíchngườinôngdântrongluậtĐấtđaisửađổ

Tại hội nghị liên quan dự án luật Đất đai (sửa đổi) do Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tổ chức gần đây, tôi rất ấn tượng với phần trình bày của ông Lê Tiến Châu, Tổng thư ký UB TƯ Mặt trận Tổ quốc về vấn đề sử dụng đất trồng lúa của người nông dân. Từ kinh nghiệm làm Bí thư ở tỉnh Hậu Giang - vựa lúa của cả nước, ông Châu nói rằng cần có chính sách hỗ trợ cho các địa phương có diện tích đất trồng lúa lớn, phải ưu tiên nhiệm vụ bảo đảm an ninh lương thực quốc gia nên không thể chuyển mục đích sang sản xuất phi nông nghiệp.

ảovệlợiíchngườinôngdântrongluậtĐấtđaisửađổ
Nông dân xã Thạnh An, huyện Thạnh Hóa, tỉnh Long An thu hoạch lúa vụ hè thu năm 2022

Cá nhân tôi tán thành với ý kiến của ông Châu. Cùng một thửa đất nhưng nếu cho phép chuyển mục đích sang đất sản xuất phi nông nghiệp có thể mang lại giá trị gấp cả trăm lần so với trồng lúa. Vì thế, thời gian qua, các tỉnh có trào lưu chuyển mục đích đất trồng lúa sang làm khu công nghiệp, khu đô thị, sân golf... Những tỉnh, thành thuộc top đầu về thu ngân sách đều có rất nhiều khu công nghiệp, khu đô thị, chứ không phải các tỉnh trồng lúa.

ảovệlợiíchngườinôngdântrongluậtĐấtđaisửađổ

Trong khi đó, mức thu ngân sách và thu nhập, đời sống của người dân trong lĩnh vực nông nghiệp thấp hơn nhiều so với các địa phương có các dự án phát triển kinh tế - xã hội. Đây là vấn đề mà luật Đất đai hiện nay còn bỏ ngỏ.

ảovệlợiíchngườinôngdântrongluậtĐấtđaisửađổ

Mới đây, báo chí phản ánh hiện tượng bùng phát ao nuôi tôm nước lợ trái phép ở Đồng Tháp Mười. Lợi nhuận từ việc nuôi tôm cao gấp khoảng 25 lần trồng lúa đã khiến các hộ nông dân bỏ lúa, chuyển sang nuôi tôm tự phát. Để nuôi tôm nước lợ, người dân tự khoan giếng lấy nước mặn hoặc rải thêm muối khoáng, tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm, khiến các hộ lân cận lo lắng trước nguy cơ nước mặn xâm nhập không thể trồng lúa hoặc cây ăn trái.

ảovệlợiíchngườinôngdântrongluậtĐấtđaisửađổ

Rõ ràng nhu cầu tìm hướng sản xuất kinh doanh hiệu quả, cải thiện thu nhập là nhu cầu chính đáng của mọi người dân mà Nhà nước cần có chính sách bảo đảm.

ảovệlợiíchngườinôngdântrongluậtĐấtđaisửađổ

Nhưng luật Đất đai năm 2013 mặc dù đề ra nguyên tắc sử dụng đất phải “bảo đảm ưu tiên quỹ đất cho an ninh lương thực” (điều 35) lại hoàn toàn thiếu vắng cơ chế điều tiết giữa các địa phương, vùng miền để đảm bảo lợi ích cho các địa phương có tỷ lệ đất nông nghiệp lớn. Người nông dân trồng lúa chưa được bảo đảm quyền lợi một cách thỏa đáng.

ảovệlợiíchngườinôngdântrongluậtĐấtđaisửađổ

Hài hòa lợi ích và công bằng xã hội

ảovệlợiíchngườinôngdântrongluậtĐấtđaisửađổ

Thật may, của Ban chấp hành Trung ương về tiếp tục đổi mới, hoàn thiện thể chế, chính sách đất đai, với trọng tâm đảm bảo “hài hòa lợi ích” và “công bằng xã hội”, đã đề ra giải pháp khắc phục. Cụ thể, nghị quyết đề ra nhiệm vụ hoàn thiện cơ chế, chính sách tài chính về đất đai để “có cơ chế điều tiết hợp lý, hiệu quả nguồn thu từ tiền sử dụng đất, tiền thuê đất giữa Trung ương và địa phương”.

ảovệlợiíchngườinôngdântrongluậtĐấtđaisửađổ